09:30 - 10:00

• Ontvangst

10:00 - 10:05

• Opening door de NVML

10:05 - 10:40

• HEp2 immunofluorescentie patroonherkenning - implementatie van de Nederlandse ANA richtlijn aan de hand van casuïstiek

  Meer informatie

  Spreker: Dr. J. van Beers, laboratoriumspecialist klinische chemie & medische immunologie

  HEp2 immunofluorescentie patroonherkenning is een fundamentele techniek in de diagnostiek van auto-immuunziekten, waarbij fluorescentiepatronen op HEp-2 cellen indicaties geven voor de aanwezigheid van antinucleaire antilichamen (ANA). Antinucleaire antilichamen (ANA) zijn auto-antistoffen die gericht zijn tegen componenten van de celkern, zoals DNA, histonen en diverse nucleaire eiwitten. Ze vormen een belangrijke serologische marker in de diagnostiek van auto-immuunziekten. De aanwezigheid van ANA alleen is echter niet diagnostisch; ook bij gezonde personen kunnen lage titers voorkomen. Daarom is interpretatie altijd afhankelijk van titer, patroon en klinische context. In de presentatie komen handvaten aan bod voor patroonherkenning en wordt de implementatie van de Nederlandse ANA-richtlijn, geïllustreerd aan de hand van casuïstiek.

10:40 - 11:15

• Cytokinen binnen de immunodiagnostiek

  Meer informatie

  Spreker: Dr. S. Nierkens - Medisch immunoloog

  Cytokinen en andere immuunmediatoren vormen een rijke bron aan informatie over ziekte, immuundysregulatie en respons op therapie. Met de opkomst van high-throughput proteomics kunnen we deze signalen steeds gedetailleerder en dynamischer in kaart brengen, bijvoorbeeld in contexten zoals autoimmuniteit, CAR-T therapie, graft-versus-host disease en solide tumoren. Toch blijft de vertaling naar klinische besluitvorming uitdagend. Technische variatie, batch-effecten, sample handling en beperkte reproduceerbaarheid kunnen de interpretatie van biomarkers aanzienlijk beïnvloeden. In deze presentatie bespreek ik hoe proteomics kan bijdragen aan diagnostiek en prognose, maar ook waar de valkuilen liggen. Aan de hand van recente voorbeelden laat ik zien dat niet alleen de meting, maar vooral de context, standaardisatie en validatie bepalend zijn voor klinische toepasbaarheid. Uiteindelijk draait het om één vraag: wanneer wordt een moleculair signaal voldoende robuust om een klinisch besluit te ondersteunen?

11:15 - 11:45

• Koffie-/theepauze

11:45 - 12:20

• AIH of ASC? De nieuwe richtlijn als diagnostisch kompas

  Meer informatie

  Spreker: Dr. Liesbeth Bakker-Jonges, medisch immunoloog

  Aan de hand van de nieuwste richtlijn wordt de  diagnostische uitdaging bij patiënten met verdenking op auto-immuun hepatitis (AIH) of auto-immuun scleroserende cholangitis (ASC) besproken.. Middels casuistiek wordt het klinisch beeld, relevante laboratoriumbevindingen, aanvullende diagnostiek en de betekenis van histologie en beeldvorming besproken. Ook komt aan bod hoe diagnostische keuzes doorwerken in behandeling en follow-up. Met de nieuwe richtlijn als kompas wordt duidelijk hoe gestructureerde diagnostiek kan bijdragen aan snellere herkenning, betere classificatie en gerichtere zorg voor patiënten met auto-immuun leverziekten.

12:20 - 13:15

• Lunchpauze

13:15 - 13:50

• Het brein onder vuur: inzicht in neuronale antistoffen

  Meer informatie

  Spreker: dr. Sharon Veenbergen, medisch immunoloog (ErasmusMC)

  Auto-immuun encefalitis is een aandoening waarbij het immuunsysteem gezond hersenweefsel aanvalt en ontsteking veroorzaakt. De klinische presentatie is vaak heterogeen en kan onder andere bestaan uit psychiatrische symptomen, geheugenstoornissen, epileptische aanvallen, bewegingsstoornissen en cerebellaire verschijnselen, waarbij regelmatig ook overlap bestaat tussen de verschillende klinische beelden. Vroege herkenning en tijdige diagnostiek, waaronder gericht antistofonderzoek, zijn essentieel voor het stellen van de juiste diagnose en inschatting van de prognose.

  Tijdens de presentatie wordt inzicht gegeven in het brede spectrum van auto-immuun encefalitis, variërend van limbische encefalitis tot cerebellaire syndromen, de relatie met onderliggende maligniteiten en de interpretatie van serum- en liquoronderzoek. Daarnaast worden het belang van bevestigingstesten en diagnostische valkuilen binnen de autoantistofbepalingen besproken. Speciale aandacht gaat ook uit naar hoe een gerichte aanvraag op basis van klinisch fenotype, leeftijd, geslacht, tumor en aanvullend onderzoek kan bijdragen aan snellere herkenning en betere diagnostische interpretatie bij patiënten. Deze onderwerpen worden ondersteund en geïllustreerd aan de hand van casuïstiek.

13:50 - 14:25

• Complement diagnostiek

  Meer informatie

  Spreker: Dr. Kyra Gelderman, laboratoriumspecialist Medische Immunologie 

  In welke klinische context en met welk doel vraag je nou complement diagnostiek aan en wat betekenen de uitkomsten? Welke combinatie van testen geeft het meest conclusieve antwoord en wat zijn de pitfalls van verschillende assays? Ook is de pre-analyse natuurlijk essentieel. Vandaag worden deze zaken uitgelegd in de context van het complement systeem en klinische beelden.

14:25 - 14:55

• Koffie-/theepauze

14:55 - 15:30

• Anti-GBM ziekte: diagnostiek onder tijdsdruk

  Meer informatie

  Spreker:  Dr. Hans Jacobs, Medisch Immunoloog (Radboud UMC)

  Anti-GBM-ziekte is een zeldzame maar potentieel levensbedreigende auto-immuunziekte waarbij snelle herkenning essentieel is om irreversibele orgaanschade te voorkomen. De presentatie varieert van geïsoleerde glomerulonephritis tot een fulminant syndroom waarbij longen en nieren tegelijk ontsporen, waardoor de diagnose in de klinische praktijk uitdagend kan zijn.

  In deze presentatie wordt de diagnostiek van anti-GBM-ziekte besproken: wanneer moet je eraan denken, welke aanvullende onderzoeken zijn bepalend en welke valkuilen bestaan er in het diagnostisch traject? Aan de hand van casuïstiek wordt inzicht gegeven in de variatie in presentatie, de differentiaaldiagnose en de rol van serologie, nierbiopt en beeldvorming. Daarnaast staan we stil bij het belang van vroege behandeling en multidisciplinaire samenwerking.

15:30 - 15:35

• Afsluiting + Evaluatie

15:35 - 16:30

• Afsluiting met borrel en netwerken